କେଉଁ କାଳରୁ, ମନକୁ ଆନ୍ଦୋଳିତ କଲା ଭଳି ସିନେମାଟିଏ ନଜରକୁ ଆସିନାହିଁ । ଅତ୍ୟଧିକ କାମର ଚାପକୁ ଆଡ଼େଇ,ମନ ଫୁର୍ତ୍ତି କରିବା ଆଶାରେ, ଗତ ସପ୍ତାହରେ ଦେଖିଥିବା ସିନେମାର କ୍ରିୟଦଂଶ ବେଳ ଅବେଳରେ ମନକୁ ଆସି ବିବ୍ରତ କରୁଛି । ଆଉ ଯଦି କାହାଣୀ ଉପରେ ଟିପ୍ପଣୀ କରାଯାଏ, ତେବେ କାହାଣୀ ଲେଖିଥିବା ଭଦ୍ରଲୋକଙ୍କ ମସ୍ତିଷ୍କ ବିକୃତ ଭଳି ମନେ ହୁଏ । ସାଙ୍ଗକୁ ସିନେମାର ଶୀର୍ଷକ ପ୍ରଚଣ୍ଡ ଅରୁଚିକର । ଆମ ଭାଷାରେ ଖୁବ୍ ଭଲ କାହାଣୀ ଅଛି । ଅନେକ ବିଜ୍ଞ ଲେଖକ ଅଛନ୍ତି । ଦକ୍ଷ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଓ ଅଭିନେତା, ଅଭିନେତ୍ରୀ ଅଛନ୍ତି । ତଥାପି ସିନେମା ଜଗତରେ ଏ ବିପର୍ଯ୍ୟୟର କାରଣ କ’ଣ ହୋଇପାରେ । ଏମିତି କିଛି ସମ୍ଭାବ୍ୟ ପ୍ରଶ୍ନରେ ରାଜୁ ବଲବଲ ହେଉଥିଲା । ସମ୍ଭବତଃ ସେ କିଛି କରିବାକୁ ଚାହୁଁଥିଲା । କିନ୍ତୁ ଅନୁଭୂତି ଅଭାବରୁ ଦ୍ୱନ୍ଦରେ ପଡୁଥିଲା ।
“କଲେଜର ବାର୍ଷିକ ଉତ୍ସବ ନିମନ୍ତେ ତୁ ନାଟକ ଲେଖୁଥିଲୁ । ମନେ ଅଛି?” ହଠାତ୍ ସେଦିନ ତା’କଲେଜ ବେଳର ବନ୍ଧୁ ଆଶିଷ କହିବାରୁ, ସେ ଚମକ୍ରୃତ ହେଲା ।
କୌଣସି ବିଖ୍ୟାତ ଲେଖକଙ୍କ କାହାଣୀକୁ ଆଧାର କରି, ସଂଳାପ ଲେଖିଲେ କେମିତି ହୁଅନ୍ତା । ଗତ ଦୁଇବର୍ଷ ଭିତରେ ସେ ଯେତେ ସିନେମା ଦେଖିଛି ସବୁର ସଂଳାପ ଖୁବ ନିମ୍ନମାନର । ଚରିତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ଦୁର୍ବଳ । କାହାଣୀ ପ୍ରସଙ୍ଗନ ଉଠାଇବା ଭଲ । ସେ ଯନ୍ତ୍ରବତ୍ ନିଜ କୁନି ପାଠାଗାର ଭିତରକୁ ପଶିଲା । ଅନେକ କାଳଜୟୀ କାହାଣୀ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ କାହାଣୀ ବାଛିବା ଖୁବ୍ କଷ୍ଟସାଧ୍ୟ । ଦୀର୍ଘ ମାସେ କାଳ ସେ ନିଜକୁ ବହିଗୁଡ଼ିକ ଭିତରେ ହଜାଇଲା ପରେ ତା’ ହାତରେ ଥିଲା, ଏକ ଭାବପୂର୍ଣ୍ଣ ଉପନ୍ୟାସ । ସଂଳାପ ଲେଖିବା ପୂର୍ବରୁ ଉପନ୍ୟାସିକାକୁ ଭଲ ଭାବେ ପଢ଼ିବାକୁ ହେବ । ନଚେତ୍ ସଂଳାପ ଲେଖିବା ସମ୍ଭବ ହେବନି । ଉପରକୁ ସହଜ ମନେ ହେଉଥିବା କାମଟି ସେ ଅସଲରେ କେଡ଼େ କଷ୍ଟକର, ଏକଥା ତା’ ମଗଜକୁ ଢୁକିଲା, ଯେତେବେଳେ ସେ ସଂଳାପ ଲେଖିବା ଆରମ୍ଭ କଲା ।
ଦେଢ଼ବର୍ଷ ପରେ ସେ ସାଧାରଣ ରାଜରୁ ପାଲଟି ଯାଇଥିଲା ଜଣେ ସଂଳାପ ଲେଖକ । ଏଣିକି ଅନେକ ତାକୁ ଲେଖକ ବାବୁ ବା ଲେଖକ ମହାଶୟ ବୋଲି ଡାକୁଥିଲେ । ତା’ଛଡ଼ା କେତେକ ବଳିଷ୍ଠ କାହାଣୀକୁ ସଂଳାପ ରୂପ ଦେଇଥିବା ସଂଳାପ ଲେଖକ ହିସାବରେ ବନ୍ଧୁ ମହଲରେ ସେ ସମ୍ମାନର ପାତ୍ର ମଧ୍ୟ ହୋଇଥିଲା । ସମସ୍ତେ ତାକୁ ପ୍ରଶଂସା କରୁଥିଲେ । ଅବଶ୍ୟ ଏ ସଂଳାପ ଲେଖିବା ସମୟରେ, ସେ କଠିନ ପରିଶ୍ରମ କରିଛି । ସହାୟତା ସକାଶେ ଅନେକ ଲେଖକଙ୍କ ପାଖକୁ ଦୌଡୁଛି । ଅନେକ ବହି ପଢ଼ିଛି । ଟିକିନିଖି ଅନୁଧ୍ୟାନ କରିଛି । ବିଭିନ୍ନ ଭାଷାର, ସିନେମା ଦେଖିଛି । ବିଜ୍ଞଙ୍କ ସଙ୍ଗେ ଚର୍ଚ୍ଚା କରିଛି । ନିଜେ ରାତାରାତି ଅନିଦ୍ରା ରହି ବିଷୟ ବସ୍ତୁୁକୁ ତର୍ଜମା କରିଛି । ତେବେ ଯାଇଁ ଆଶାନୁରୂପ ସଂଳାପ ଲେଖିବାକୁ ସେ ସକ୍ଷମ ହୋଇଛି ।
ଯଦିଓ ସେ ସଂଳାପ ଲେଖିଥିବା ସିନେମାଗୁଡ଼ିକ ଇତିମଧ୍ୟରେ ଅନେକ ପୁରସ୍କାର ପାଇଛି, ତଥାପି ବିଶେଷ ଲୋକପ୍ରିୟ ହୋଇ ପାରି ନାହିଁ । ସିନେମା ଲୋକପ୍ରିୟ ହେବା ପାଇଁ, ପ୍ରକୃତରେ କଣ ଆବଶ୍ୟକ? ରାଜୁ ଭାବୁଥିଲା ।
“ବିଶିଷ୍ଟ କଥାକାର ଶ୍ରୀଯୁକ୍ତ ରାୟଙ୍କ ବହୁ ଚର୍ଚ୍ଚିତ ଉପନ୍ୟାସ, ଯେଉଁଟି ଗତବର୍ଷ ପୁରସ୍କାର ପାଇଲା । ଯେଉଁଟି ତିନିବର୍ଷ ତଳେ ବିଦେଶର ଦୁଇଟି ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ପାଠ୍ୟକ୍ରମରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ହୋଇଛି । ଆପଣ ଜାଣିଛନ୍ତି! ଅତି ଚମକ୍ରାର ବିଷୟବସ୍ତୁ । ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଭିନ୍ନ ଏବଂ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉଚ୍ଚକୋଟୀର । ମୋ ମତରେ, ତା’ ଉପରେ ସିନେମାଟିଏ କଲେ ଖୁବ୍ ଭଲ ହୁଅନ୍ତା । ସମାଜକୁ ଭଲ ବାର୍ତ୍ତା ମିଳନ୍ତା । ମୁଁ ସେ ଉପନ୍ୟାସକୁ ନେଇ ସଂଳାପ ଲେଖିଛି । ଆପଣ ଥରେ ନଜର ପକାନ୍ତୁ । ମୋର ବିଶ୍ୱାସ ଆପଣ ନିରାଶ ହେବେନି ।” ନାମୀ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକଙ୍କୁ ରାଜୁ ପ୍ରାୟ ମିନତି କଲା । ସଗର୍ବେ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ମହୋଦୟ ସଂଳାପଟିକୁ ହାତକୁ ନେଲେ । ଦୁଇ ଦିନି ପୃଷ୍ଠା ଓଲଟାଇ, ପୁଣି ଟେବୁଲ ଉପରେ ରଖି ଦେଲେ । ବଡ଼ ଆଶାୟୀ ଦୃଷ୍ଟିରେ, ରାଜୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକଙ୍କୁ ଚାହିଁ ରହିଥାଏ ।
“ନା’ ଚଳିବନି । ଅସଲ ଦୃଶ୍ୟ କାହିଁ!” ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଭୃକୁଞ୍ଚନ କଲେ ।
“ଅସଲ ଦୃଶ୍ୟ!” ରାଜୁ ବିଚଳିତ ହେଲା ।
“ସଂଳାପ ଲେଖୁଛ! ଅଥଚ ଅସଲ ଦୃଶ୍ୟ ବୁଝୁନାହିଁ! ଯେଉଁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଦୃଶ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ପବ୍ଲିକ ଥିଏଟରକୁ ଟାଣି ହୋଇଆସେ । ଯେଉଁଥିପାଇଁ ସିନେମାର ବ୍ୟବସାୟ କୋଟିକୋଟି ଟଙ୍କା ହୁଏ ।” ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଦକ୍ଷିଣ ପଟ କାନ୍ଥକୁ ଆଙ୍ଗୁଳି ନିର୍ଦ୍ଦେଶ କଲେ । ରାଜୁର ନଜର ନିର୍ଦ୍ଦେଶକଙ୍କ ଆଙ୍ଗୁଳିକୁ ଅନୁସରଣ କଲା । କାନ୍ଥରେ ଏକ ଅଶ୍ଳୀଳ ଚିତ୍ର । ରାଜୁ ଚମକି ପଡ଼ିଲା । “ଅଭିନେତା, ଅଭିନେତ୍ର ଏସବୁ ପାଇଁ କଣ ରାଜିହେବେ!” ରାଜୁ ସଂଶୟ ପ୍ରକାଶ କଲା ।
“ହଇବୋ ବାବୁ! ସିନେମା ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ କୌଣସି ଜ୍ଞାନ ବୋଧେ ତୁମର ନାହିଁ । ଏଭଳି ବିଶେଷ ଦୃଶ୍ୟ ନିମନ୍ତେ, ବିଦେଶରୁ ଅଭିନେତ୍ରୀ ଅଣାଯାଏ । ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ନିଜ ଜ୍ଞାନର ସୂଚନା ଦେଲେ । ରାଜୁ ଦ୍ୱନ୍ଦରେ ପଡ଼ିଲା । ଅନେକ ସମୟ ଭାବିଲା ପରେ ସେ କହିଲା, “ମାନୁଛି ସିନେମାର ମୋର ବିଶେଷ ଜ୍ଞାନ ନାହିଁ । କିନ୍ତୁ ସିନେମାଟିଏ ପାଇଁ ପ୍ରଥମେ ଆବଶ୍ୟକ ଭଲ କାହାଣୀ ଏବଂ ଉତ୍ତମ ସଂଳାପ । ବାକି ରହିଲା ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଓ ଅଭିନୟ । ମୁଁ ଜାଣେ, ଆପଣ ଦକ୍ଷ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ । ଅତଏବ ଚରିତ୍ରକୁ ଖାପ୍ ଖାଇଲା ଭଳି ଅଭିନେତା ଓ ଅଭିନେତ୍ରୀ ଆପଣ ବାଛିନେବେ । ସେ ବିଶ୍ୱାସ ମୋର ଅଛି । କିନ୍ତୁ ଏସବୁ ପର କଥା । ପ୍ରଥମେ ଆପଣ ସଂଳାପ ପଢନ୍ତୁ ।
ଦୁଇ ଢୋକ ପାଣି ପିଇ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ କହିଲେ, “ଏଭଳି କାହାଣୀ ଏବଂ ସଂଳାପ ଦେଖି କୌଣସି ପ୍ରଯୋଜକ ଖର୍ଚ୍ଚ କରିବାକୁ ଚାହିଁବେନି । ତଥାପି ମୁଁ ଚେଷ୍ଟା କରିବି । ତମେ ଯାଅ । ପନ୍ଦର ଦିନ ଛାଡ଼ି ଆସିବ ।”
ଦୁଇଦିନ ତଳେ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକଙ୍କ ଇଣ୍ଟରଭ୍ୟୁ ରାଜୁ ଟିଭିରେ ଦେଖିଥିଲା । ସଦ୍ୟ ତାଙ୍କର ଏକ ସିନେମା, ସିନେମା ଜଗତକୁ ଭିନ୍ନମୋଡ଼ ଦେଇଛି । ସେ କୁଆଡ଼େ ଅଦ୍ଭୁତ ସିନେମାମାନ ନିର୍ମାଣ କରି ପାରନ୍ତି । ତାଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଶୈଳୀ ଏକବାର ଭିନ୍ନ । ଶୁଣାଯାଉଛି ପ୍ରଯୋଜକବୃନ୍ଦ ତାଙ୍କ ପଛରେ ଗୋଡ଼ାନ୍ତି । ତେବେ ନିଃସନ୍ଦେହ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ମହୋଦୟ ଜଣେ ଗୁଣୀ ଲୋକ । ଅତଏବ ଅନେକ ଆଶା ନେଇ ସେ ଆସିଥିଲା । ରାଜୁ ଦୀର୍ଘଶ୍ୱାସ ନେଲା ।
ପନ୍ଦର ଦିନ ପରେ, ରାଜୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକଙ୍କ ଅଫିସ ମୁହାଁ ହେଲା । ତାକୁ ଦେଖି ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଗୋଲାକାର ପେପରୱେଟଟିକୁ ଘୁରାଇବାକୁ ଲାଗିଲେ ।
“ଆଜ୍ଞା! କିଛି ହେଲା? ନମ୍ରରେ ରାଜୁ ପଚାରିଲା ।
“ହବ କଣ!” ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ପାଲଟା ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ ।
ରାଜୁ ସାମାନ୍ୟ ବ୍ୟସ୍ତ ହେଲା । ଓଃ! କଥା କହିବାର ଶୈଳୀ ତାକୁ ଜଣା ନାହିଁ । “ମନେମନେ ସେ ନିଜକୁ ତାଗିଦ୍ କଲା । ପରେ ମୁହଁରେ ସାମାନ୍ୟ ହସ ଫୁଟାଇ, ସେ କହିଲା, ମୋ କହିବାର ଅର୍ଥ, ସିନେମା କରିବା ବିଷୟରେ ଆପଣ କଣ ସ୍ଥିର କଲେ?”
“ହଁ! ସେ ପ୍ରସଙ୍ଗକୁ ନେଇ ମୁଁ ଦ୍ୱନ୍ଦରେ ପଡ଼ିଛି । ମୋ ପାଖରେ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଭାଷାର ଅନେକ କାହାଣୀ ଅଛି । କେଉଁଟିକୁ ନେଇ ସିନେମା କରିବି ଚିନ୍ତାରେ ପଡ଼ିଛି । ଏଣେ ଏ ବର୍ଷ ହଲିଓଡ଼ରେ କେତେକେ ଆକର୍ଷଣୀୟ ସିନେମା ବାହାରିଛି । ସେଥିରୁ ଗୋଟାଏ ନକଲ କଲେ ମଧ୍ୟ ଭଲ ଲାଭ ହୁଅନ୍ତା ।” ମୁହଁ ଶୁଖାଇ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ କହିଲେ । ବାସ୍ତବିକ ସେ ଚିନ୍ତିତ ଜଣା ପଡୁଥିଲେ ।
“ଆଜ୍ଞା! ଆମ ଭାଷାରେ ଅନେକ ମୁଗ୍ଧକର କାହାଣୀ ଥାଉ ଥାଉ, ଅନ୍ୟ ଭାଷାର କାହାଣୀ ନେଇ ସିନେମା କରିବା କ’ଣ ଉଚିତ୍ ହେବ । ଆମ ଭାଷାରେ ଏମିତି ଅନେକ କାହାଣୀ ଅଛି ଯାହା ବିଦେଶରେ ମଧ୍ୟ ଆଦୃତ ହୋଇଛି । ଏବଂ ମୁଁ ଯେଉଁ ସଂଳାପ ଲେଖିଛି, ସେ କାହାଣୀ ଖୁବ୍ ଶକ୍ତିଶାଳୀ । ଆପଣ ସେ କଥା ଜାଣନ୍ତି । ଅତଏବ… ।”
“ତମ ମତ ଗ୍ରହଣ ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ । ବିଦେଶରେ ଆଦୃତ ହେଲେ କଣ ହେବ? ଆମ ଲୋକଙ୍କୁ ଭଲ ଲାଗିଲେ ତ! ଉପନ୍ୟାସ ଲେଖିବାକୁ ପଇସା ଲୋଡା ନାହିଁ । କିନ୍ତୁ ବିନା ପଇସାରେ ସିନେମା ହୁଏନା । ଏକଥା ମନେ ରଖିବାକୁ ହେବ । ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ତାକୁ ବାଧା ଦେଲେ ।
“ତମ ଯୋଗୁଁ ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଅପମାନ ପାଉଛି । ବଡ଼ ବଡ଼ ପ୍ରଯୋଜକମାନେ ମୁହଁ ଫେରାଉ ନେଉଛନ୍ତି । ମତେ ଥଟ୍ଟା କରୁଛନ୍ତି । “ରାଜୁ ଅବୋଧ ଶିଶୁଟିଏ ଭଳି ନିର୍ଦ୍ଦେଶକଙ୍କ ମୁହଁକୁ ଚାହିଁଥାଏ ।
“ଚାହିଁଛ କଣ? ବୁଝିଲ ଲେଖକ ମହାଶୟ । କାହାଣୀକୁ ଭିତ୍ତି କରି ସିନେମା କଲେ, ଏଣିକି କେହି ପସନ୍ଦ କରୁ ନାହାନ୍ତି । ସମସ୍ତେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦୃଶ୍ୟରେ ରୋମାଞ୍ଚ ଚାହୁଁଛନ୍ତି । ଯାହା ତାଙ୍କୁ କ୍ଷଣିକ ଉତ୍ତେଜନା ଦେଉଛି । ବର୍ତ୍ତମାନ ସଭିଁଏ କ୍ଷଣିକ ଆନନ୍ଦ ପଛରେ ମତ୍ତ । ହାଲୁକା ବିଷୟବସ୍ତୁ ଲୋକଙ୍କ ନିମନ୍ତେ ଠିକ୍ । ତମେ ଯେଉଁ କାହାଣୀ ନେଇଛ, ସତ କହିବାକୁ ଗଲେ ଗୋଟିଏ ଦିନବି ଚାଲିବନି । ଅଏତବ ମୋ ନା’ ମଧ୍ୟ ଖରାପ ହେବ । “ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଗଭୀର ଶୋକ ପ୍ରକାଶ କଲେ ।
ରାଜୁ ନୀରବ ରହିଲା । ହୁଏତ କଣ କହିବ ଭାବୁଥିଲା । ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ କହିଲେ, ମାସେ ପରେ ଆସିବ । ଏବେ ଯାଅ । ମୋର ଅନେକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କାମ ପଡ଼ିଛି । “ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଅଫିସରୁ ବାହାରି ଗଲେ । ଜମାଟ ବାନ୍ଧି ଯାଇଥିବା ନୀରବତା ଭିତରେ ରାଜୁ ଏକୁଟିଆ ବସି ରହିଲା । ମନେ ହେଲା, ସତେ ଅବା ସେ ନୀରବତା ନିମିଷକ ମଧ୍ୟରେ ରାଜୁକୁ ଗିଳି ପକାଇବ । ରାଜୁ ଭୟରେ ପ୍ରାୟ ଧାଇଁଲା । ମୁଖ୍ୟ ରାସ୍ତା ଧରିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ତା ଦୌଡ଼ ଅବ୍ୟାହତ ରହିଲା ।
“ଅନେକ ଧାଁ ଦଉଡ଼ ପରେ ଜଣେ ପ୍ରଯୋଜକ ରାଜି ହୋଇଛନ୍ତି । ଅବଶ୍ୟ କାହାଣ ଏବଂ ସଂଳାପକୁ ମୁଁ ସାମାନ୍ୟ ସଜାଡ଼ି ଦେଇଛି । ତମେ ଥରେ ନଜର ପକାଅ । ଜରୁରୀ ପରିସ୍ଥିତିରେ ଆହୁରି ପରିବର୍ତ୍ତନ ହୋଇପାରେ । ପ୍ରଯୋଜକ ଯେମିତି ଚାହିଁବେ, ସେମିତି କରିବାକୁ ହେବ ।” ମାସଟିଏ ପରେ ମନରେ ଅନେକ ଆଶା ବାନ୍ଧି, ରାଜୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକଙ୍କ ଅଫିସରେ ପାଦ ଦିଅନ୍ତେ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ସୂଚନା ଦେଲେ ।
“ମୁଁ ଏ କ୍ଷେତ୍ରରେ ନୂଆ । କିନ୍ତୁ ଆପଣ ତ ପ୍ରବୀଣ । ଅତଏବ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରି ଆପଣ ଏକବାର ଠିକ୍ କରିଛନ୍ତି । “ରାଜୁ ଉଲ୍ଲସି ଉଠିଲା । ଖୁସିରେ ଫାଟିପଡ଼ି କାହାଣୀ ପଢ଼ିବା ଉର୍ଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଫର୍ଦ୍ଦ ପରେ ଫର୍ଦ୍ଦ ସେ ଓଲଟାଇବାକୁ ଲାଗିଲା । ମାତ୍ର କେଇ କ୍ଷଣ ଭିତରେ, ତା ହସହସ ମୁହଁ ଧୀରେ ଧୀରେ ବିକୃତ ହେବାକୁ ଲାଗିଲା । ସାମ୍ନାରେ ଅନ୍ୟ ଗ୍ରହର ପ୍ରାଣୀ ଦେଖିଲା ପରି ସେ ହତବାକ ହେଲା ।
ସର୍ବଦା ନିମ୍ନ ସ୍ୱରରେ କଥା କହୁଥିବା ରାଜୁ ଚିକ୍ରାର କଲା, “ଏ କଣ! ଏଥିରେ ଶ୍ରୀଯୁକ୍ତ ରାୟଙ୍କ ଉପନ୍ୟାସର ଲେଶ ମାତ୍ର ନାହିଁ । ଆଉ ଆପଣ ସଂଳାପ ନା’ରେ ଯାହା ମୋତେ ପଢିବାକୁ ଦେଇଛନ୍ତି ତାହା କେବଳ ଅନେକ ଶବ୍ଦର ମେଳ ଯାହାର ଅର୍ଥ କିଛି ନାହିଁ । ଏତେ ଗୁଡ଼ିଏ ଅଯଥା ଦୃଶ୍ୟ ପୁରାଇବାର କାରଣ କହିବେ କି ।” ସେ ଜେରା କଲା ।
ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ହସିଲେ ମନଖୋଲା ହସ । ସତେଅବା ସେ ଏପରି ଏକ ଅଜବ ପ୍ରାଣୀଟିଏ ଦେଖୁଛନ୍ତି, ଯାହାକୁ ଦେଖିବାକୁ ସୌଭାଗ୍ୟ ଆଜି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କାହାରି ହୋଇନି । ତାଳିମାରି ସେ କହିଲେ, “ହସାଇଲ ବନ୍ଧୁ! ହସାଇଲ । ବୋଧହୁଏ ତମେ ଜାଣି ନାହିଁ, ପରିବର୍ତ୍ତନ କଲା ପରେ ପ୍ରଯୋଜକ ରାଜି ହୋଇଛନ୍ତି । ତମେ କଣ ଭାବୁଛ! ରାୟ ବାବୁଙ୍କ କାହାଣୀ ଦେଖିବାକୁ ବା ତୁମ ସଂଳାପ ଶୁଣିବାକୁ ଲୋକ ଆସିବେ । ଲୋକଙ୍କୁ ଏଡ଼େ ମୁର୍ଖ ଭାବିଛ ।”
ବିଷାଦ ମନରେ ରାଜୁ ଉଠିଲା । ହାତଯୋଡ଼ି ନମ୍ର ଭାବରେ ସେ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକଙ୍କୁ କହିଲା, “ସିନେମାର ଏ ଅବସ୍ଥା ମୁଁ ଜାଣିନଥିଲି । ମୋତେ କ୍ଷମା କରିବେ । ବିକଳାଙ୍ଗ ସିନେମା ତିଆରି କରିବା ସପକ୍ଷରେ ମୁଁ ନୁହେଁ ।” ଏକ ପ୍ରକାର ଅସୁସ୍ଥ ମନ ନେଇ ସେ, ନିର୍ଦ୍ଦେଶକଙ୍କ ଅଫିସ ଛାଡ଼ିଲା ।
ମନେମନେ ବିଚାର କରୁଥିଲା ଘରକୁ ଯିବ ନା ଡାକ୍ତରଖାନା… ।